سرویس جهان مشرق - پیش از ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶، در سرزمینهای اشغالی خطکشیها روشن بود: لیکود و راست افراطی و مذهبیها یک طرف؛ «بلوک تغییر» از چپ و میانهرو تا راست سکولار، طرف دیگر. حریدیها «دشمن اصلی» اپوزیسیون بودند، احزاب عرب «تابو» بودند، و نتانیاهو «نماد ثبات» بود که قرار بود برود.
اما آنچه در کمتر از سه هفته پس از انتخابات رخ داد، نه یک بنبست سیاسی معمولی، بلکه یک فکاهی تمامعیار است که در آن هر بازیگر، دقیقاً نقش مخالف دوران مبارزات انتخاباتیاش را بازی میکند. دشمن دیروز، میهمان امروزِ میز مذاکره است؛ متحد دیروز، مظنون امروز است؛ و «اصول» به کالایی تبدیل شدهاند که هر روز در بازار سیاستِ پساانتخاباتی رژیم صهیونیستی، قیمتشان عوض میشود.

لیبرمن؛ از «دیوار بتنی» علیه حریدیها تا «میانجی» آنها
آویگدور لیبرمن، رهبر حزب سکولار-ناسیونالیست «اسرائیل بیتِینو»، سالهاست که معافیت حریدیها از خدمت سربازی را «لکه ننگ» مینامد. در آگوست ۲۰۲۶، او هنوز هم همان حرف را میزد: «هیچ معافیتی وجود نخواهد داشت» و «حتی به قیمت انتخابات دیگر، هیچ امتیازی نخواهیم داد». حریدیها در روایت او، نماد تبعیض و امتیازخواهی بودند.
اما لیبرمن در ۶ نوامبر، دقیقاً همان «خط قرمز» را برداشت. او اعلام کرد که برای برکناری نتانیاهو، حاضر است در مورد معافیت سربازی حریدیها مصالحه کند و «وتوی» خود را روی شرکای ائتلافی حریدی بردارد. رسانههای اسرائیلی این چرخش را «تغییر شیفت رفتاری ناگهانی» توصیف کردند.

و این فقط شروع ماجرا بود. در ۹ نوامبر، لیبرمن و گادی آیزنکوت، مأمور تشکیل کابینه، در نشستی مشترک توافق کردند که مذاکرات با احزاب حریدی (یهودیت تورات و شاس) را «تا انتها» پیش ببرند و فقط اگر به نتیجه نرسید، به سراغ گزینه دولت اقلیت با حمایت بیرونی احزاب عرب بروند.
لیبرمن حتی پیشنهاد داد که هم یهودیت تورات و هم شاس به ائتلاف بپیوندند تا دولت بدون اتکا به احزاب عرب، ۶۱ کرسی داشته باشد. مردی که سالها علیه حریدیها شمشیر میزد، حالا نقش «میانجی اصلی» برای آوردن آنها به دولتی به رهبری آیزنکوت را بازی میکند. یکی از مقامات یهودیت تورات حتی گفت: «ما احساس میکنیم رسیدن به تفاهم با لیبرمن در مورد قانون خدمت سربازی، سادهتر از رسیدن به تفاهم با آیزنکوت است». این جمله بهتنهایی تمام پارادوکس کنست ۲۶ را خلاصه میکند.
حریدیها؛ «دشمن اصلی» که به «کینگمیکر» تبدیل شد
در طول مبارزات انتخاباتی، کمتر موضوعی به اندازه «معافیت حریدیها» اپوزیسیون را متحد میکرد. حریدیها در روایت بلوک تغییر، «دشمن اصلی» بودند. اما حالا که آیزنکوت مأمور تشکیل کابینه است، همان حریدیها کلید رسیدن به ۶۱ کرسی هستند. یهودیت تورات و شاس مجموعاً ۱۳ کرسی دارند و بدون آنها، آیزنکوت نمیتواند به اکثریت برسد.

و نشانهها از «گشودگی» حریدیها به آیزنکوت حکایت دارد. منابع یهودیت تورات در ۱۶ نوامبر از «پیشرفت چشمگیر» در مذاکرات با بلوک آیزنکوت خبر دادند و گفتند مذاکرات «به سرعت در حال پیشروی» است. یکی از خواستههای یهودیت تورات «تجمید بازداشت فراریان از خدمت سربازی» تا تصویب قانون جامع است. همزمان، نتانیاهو تلاش کرد شخصاً با رابی دوو لاندو و رابی موشه هیلل هیرش، رهبران جناح «لیتوانیایی» یهودیت تورات، دیدار کند، اما آنها او را رد کردند.
و ضربه نهایی از درون لیکود آمد. مقامات لیکود در محافل خصوصی اعتراف کردند که اگر یهودیت تورات یک توافق قابل قبول در مورد خدمت سربازی دریافت کند، «تنها کاری که میماند، توکل به خداست و امید به یک معجزه». یکی از مقامات حریدی حتی به نتانیاهو گفت: «برخلاف قانون خدمت شما، دادگاه عالی عدالت قانون خدمت آیزنکوت را باطل نخواهد کرد».
درگیری لفظی بن گویر با احمد طیبی و خطاب کردن بن گویر به شخص زیادهگو
به عبارت دیگر، حریدیها نه فقط «دشمن سابق» اپوزیسیون شدهاند که «تعیینکننده آینده» آن؛ و همزمان، به نتانیاهو هم پشت کردهاند، چون دریافتهاند که شاید آیزنکوت بتواند چیزی به آنها بدهد که نتانیاهو نمیتواند: یک قانون خدمت سربازی که در دادگاه عالی دوام بیاورد.
نتانیاهو؛ از «تحریک علیه اعراب» تا «تماس پنهانی با رعم»
نتانیاهو در ۱۰ نوامبر، در مراسم تحلیف کنست، بلندترین فریاد را علیه احزاب عرب زد. او آنها را «حامیان تروریسم» و «دشمنان موجودیت اسرائیل» خواند و گفت «هرگز نباید بخشی از دولت باشند». آیزنکوت در واکنش، این سخنرانی را «پوچ، تفرقهانگیز، سرشار از نفرت و شرمآور» خواند و بلافاصله جلسه مذاکرات با لیکود را لغو کرد.
اما تنها یک روز بعد، منصور عباس، رئیس حزب عرب «رعم»، پرده از یک تناقض دیگر برداشت. او گفت که ناتان اشل، یکی از نزدیکان نتانیاهو، به نمایندگی از او با او تماس گرفته و درباره موضع رعم در قبال «قانون متهم» (قانونی که هدفش جلوگیری از نخستوزیری فردی با اتهامات کیفری جدی است) و امکان پیوستن به ائتلافی برای جایگزینی دولت نتانیاهو سؤال کرده است.

عباس با طعنه گفت: «وقتی به نفعش باشد، شهروندان عرب مشروع میشوند، او “ابویائیر” میشود و منصور عباس شریک قابل قبولی در نظر او میشود».
این یعنی مردی که علناً احزاب عرب را «حامی تروریسم» میخواند، در پشت درهای بسته با همانها چانه میزند تا شاید آنها را از حمایت از آیزنکوت منصرف کند. و همزمان، حدود نیمی از رأیدهندگان بلوک «تغییر» از دولتی حمایت میکنند که به حمایت بیرونی احزاب عرب متکی باشد. «تابوی عرب» نه فقط شکسته شده، بلکه به ابزار روزمره معاملهگری تبدیل شده است.
بمب خبری ۱۸ نوامبر: بنت و نتانیاهو، ۱۵۰ دقیقه خلوتِ بیخبری
شاید بزرگترین و غیرعادی ترین رویداد ماجرا، در ۱۸ نوامبر رخ داد. نفتالی بنت، یکی از رهبران اردوگاه ضد نتانیاهو، به مدت ۱۵۰ دقیقه با بنیامین نتانیاهو دیدار کرد. لیکود آن را «جلسه توجیهی امنیتی» نامید، اما آیزنکوت از قبل در جریان این دیدار قرار نداشت و این ماجرا «غافلگیری» و «خشم» در بلوک تغییر ایجاد کرد.
بنت پس از دیدار، پیشنهادی را مطرح کرد که درون اردوگاه تغییر، زمینلرزه به پا کرد: آیزنکوت یک سال نخستوزیر باشد، سپس نتانیاهو دو سال، و در پایان یک سال دیگر آیزنکوت — یک توافق چرخشی سهساله. همزمان، بنت به همپیمانانش هشدار داد که دولت متکی به «آرای عرب» باعث «ناآرامی گسترده» خواهد شد و گفت: «سوگند یاد کردن یک دولت با آرای عرب، برای طرف مقابل مثل سخنرانی لوین با دوز استروئید خواهد بود» — اشارهای به سخنرانی جنجالی وزیر دادگستری در ۲۰۲۳ که اعتراضات سراسری را برانگیخت.

یائیر لاپید، رهبر اپوزیسیون، در واکنش به بنت گفت که میتواند با نتانیاهو برای توافق چرخشی مذاکره کند، اما «به یک کلمه از حرفهای آن مرد اعتماد ندارم و فکر میکنم فرو خواهد ریخت». و لیبرمن و گولان، به گفته منابع، با هرگونه نشستن با نتانیاهو مخالفت کردند. بنت که تا دیروز «تغییر» را فریاد میزد، حالا مخفیانه با «نماد تغییرناپذیری» خلوت کرده و در حال چانهزنی بر سر چرخش قدرت با اوست، در حالی که همزمان هشدار میدهد دولت متکی به عربها «کشور را از هم میپاشد». این همان هرج و مرج سیاسی در خالصترین شکل آن است.
وقتی وضعیت دچار هرج و مرج و بی منطقی میشود، برنده کسی است که بیشترین ماسک را عوض کند
اگر بخواهیم فکاهی کنست ۲۶ را در یک جمله خلاصه کنیم: سیستمی که برای تولید تصمیم طراحی شده، در تولید تصمیم ناتوان شده، اما در تولید نمایش، استعداد خارقالعادهای دارد.
· لیبرمن که «قاطعترین مخالف معافیت حریدی» بود، حالا میانجی اصلی برای آوردن آنها به دولت آیزنکوت است.
· حریدیها که «دشمن اصلی» اپوزیسیون بودند، حالا کلید حل مشکل آن شدهاند و یهودیت تورات از او حمایت نکرده است.
· نتانیاهو که «تحریک علیه اعراب» را در دستور کار داشت، حالا خودش به مذاکره پنهانی با آنها متهم میشود.
· بنت که «تغییر» را فریاد میزد، حالا مخفیانه با نتانیاهو خلوت کرده و طرح چرخش قدرت با او را بررسی میکند، در حالی که هشدار میدهد دولت متکی به عربها «کشور را از هم میپاشد».
· و آیزنکوت، مردی که مأمور «تغییر» است، در باتلاقی گیر کرده که هر راهی که انتخاب کند، بخشی از هویت اردوگاهش را قربانی میکند: اگر به حریدیها تکیه کند، «اصول» سکولار اردوگاهش را نقض کرده؛ اگر به عربها تکیه کند، لیبرمن و بنت او را وتو میکنند؛ و اگر با نتانیاهو کنار بیاید، دیگر «تغییر» معنایی ندارد.
و در این میان، نتانیاهو، مردی که همه منتظر بودند برود، همچنان در سایه نشسته و تماشا میکند. او نه میتواند برود (چون پرونده فساد و خطر زندان منتظرش است)، نه میتواند بماند (چون ۵۳ کرسی کافی نیست)، و نه میتواند با آیزنکوت کنار بیاید (چون هر دو میخواهند نخستوزیر باشند).

او در حال «خرید زمان» است تا شاید حریدیها تصمیم بگیرند که وفاداری به یک «نخستوزیر موقتِ در حال محاکمه» را به ریسکِ پیوستن به دولتی تحت رهبری یک «ژنرال سابق» ترجیح دهند — هرچند که همه نشانهها میگویند آنها دقیقاً برعکس این را انتخاب کردهاند.
فکاهی کنست ۲۶، در نهایت، یک درس ساده دارد: وقتی «بقای فردی» بر «اصول سیاسی» اولویت پیدا میکند، «منطق» جایش را به «حسابوکتاب» میدهد، و «حسابوکتاب» جایش را به «خرتو خر». و در این خرتو خر، برنده کسی است که بتواند بیشترین ماسک را عوض کند، بدون اینکه کسی متوجه شود کدام چهره، چهره واقعی اوست.




